The High Line

Ooit was het een goederenspoorlijn van de New York Central Railroad die door spoorweg tycoon Cornelius Vanderbilt werd uitgebouwd tot een gigantisch spoorwegnetwerk in het noordoosten van de Verenigde Staten. Die lijn verzorgde verbindingen tussen grote steden aan de oostkust zoals New York en Boston met de belangrijke Midwest steden zoals Chicago en St. Louis, evenals kleinere daartussen zoals Cleveland en Cincinatti. Het hoofdkwartier van het bedrijf was gelegen in die parel die Cornelius Vanderbilt bouwde in New York : Grand Central Terminal.

Eén van de spoorverbindingen die Cornelius toevoegde, was de Hudson River Railroad, die zoals de naam al doet vermoeden langs de Hudson Rivier liep. Tientallen jaren lang werden via deze weg goederen toegeleverd aan Lower Manhattan. Maar om de mens van hebben en houden te voorzien,  lege magen te vullen en aan de geneugtes des levens te voldoen, kwam met een hoge tol. Sinds halfweg de negentiende eeuw reden deze treinen immers gewoon over de straten wat gevaarlijke verkeerssituaties opleverde. Toegegeven, New York was toen nog niet de miljoenenstad die het nu is, maar het kon er toch al aardig druk zijn. Er waren geen gescheiden voetpaden, dus leveranciers met paard en kar, koetsen met daarin dames in hun lange jurken en heren met hoge hoed behorend tot de gegoede burgerij, glanzende automobielen van industriëlen en verstrooide voetgangers, begaven zich zij aan zij met voorbijrazende treinen op de kasseistraten van Manhattan. 10th Avenue kreeg als bijnaam ‘Death Avenue’. Er moest iets gedaan worden om te vermijden dat er nog meer gewonden en dodelijke slachtoffers vielen. Een eerste idee was het laten patrouilleren langs de spoorweg van mannen te paard die voetgangers konden waarschuwen voor een aanstormende trein. Tijdens de Roaring Twenties, werd er echter een definitieve streep getrokken onder de treinen op straatniveau en werd een ingrijpender plan voorgesteld : de aanleg van een verhoogde berm. Een veel veiliger alternatief om treinen door New York te laten rijden. En zo geschiedde, in 1933 reed de eerste trein over de zogenaamde High Line. Niet alleen reed hij op een verhoging, maar in bepaalde gevallen ook dwars door gebouwen heen. Wel met een berekend doel : zo konden goederen direct afgeleverd worden in de fabrieken die zich langs het spoor bevonden.

Vanaf de jaren zestig veranderde er echter veel in het dagelijkse leven. Vrachtwagens namen het hoofdvervoer over in de stad. Levensmiddelen zoals vlees, groenten en melkproducten vonden op die manier ook hun bestemming. Het meest zuidelijke stuk van de spoorweg werd afgebroken en ook in de jaren die volgden, nam het gebruik stelselmatig af. Dertig jaar na ingebruikname viel het doek definitief over de treinroute en de spoorweg. Stemmen ging meteen op om de spoorweg volledig te ontmantelen. Niemand zat immers te wachten op een hoop schroot in wording. Peter Obletz, een inwoner van de wijk Chelsea, was een ander idee toegedaan. Hij ijverde voor een bestemmingswijziging en riep een comité in het leven voor het behoud van de spoorweg. Toch zou het jaren duren voor er schot in de zaak kwam. Ondertussen hielp de wetgever een handje nadat een wet werd gestemd dat het mogelijk maakte om oude spoorlijnen om te toveren in recreatiegebieden zonder zich druk te moeten maken om eigendomsrecht. Toch gebeurde er nog steeds weinig aan de spoorweg zelf. Zonder onderhoud werd het gebied een doorn in het hoog van vele omwonenden en volgde de ondertekening van een slooporder door burgemeester Giuliani. In een onuitgegeven plottwist, bleek net het gebrek aan onderhoud de redding van de spoorweg te zijn. Want een ongebreidelde groei aan onkruid en planten zorgden voor het ontstaan van een prachtig verwilderde tuin. Geïnspireerd door deze groene parel, richtten Joshua David en Robert Hammond ‘Friends of the High Line’ op, een non-profit organisatie voor het behoud van het treinspoor om te hergebruiken als een publiek park en daar ook in slaagde. Tot op de dag van vandaag, blijft deze organisatie verantwoordelijk voor het onderhoud van de High Line zoals we dit stukje groen in New York nu noemen.

Bovendien bevindt zich aan de High Line ook Chelsea Market, in het gebouw dat ooit dienst deed als de oude fabriek van de National Biscuit Company, één van die fabrieken waar het spoor doorheen liep. De fabriek werd omgetoverd tot een hippe foodhall en in de mooie en warme zomermaanden staan er zelf kraampjes langs de High Line opgesteld. 

De High Line is nu een verhoogde groene wandelboulevard van bijna tweeëneenhalve kilometer lang tussen 34th St en Gansevoort St met prachtige uitzichten op de Hudson rivier en het westelijk deel van Manhattan.  Maar liefst vijfhonderd verschillende soorten bomen en planten (waarvan een groot deel wildgroei) zorgen voor een onwaarschijnlijk en zeer aantrekkelijk stukje park in New York City. Verscholen houten bankjes en uitkijkpunten zijn een must-do bij elk bezoek. Bovendien kronkelt de wandelweg zich ook rond The Vessel en The Edge, twee populaire attracties in Manhattan.

Het geluid van voorbijrazende treinen is al decennia lang uitgestorven;  wat overblijft is een oase van rust in een stad die steeds in beweging is.