Trafalgar Square

Horatio Nelson, kijkt al sinds 1843 uit over The Mall, de oprit zeg maar naar Buckingham Palace.  Hoog op zijn sokkel heeft hij een onuitgegeven zicht op zijn omgeving terwijl Trafalgar Square letterlijk aan zijn voeten ligt.

Horatio verdiende wel een standbeeld na zijn roemrijke overwinning bij Trafalgar, gelegen ten noordwesten van Gibraltar. Die Slag bij Trafalgar vond plaats in 1805 tijdens de oorlog tussen het Verenigd Koninkrijk en het Franse keizerrijk van Napoleon Bonaparte. Napoleon had al eerder te kennen gegeven Groot-Brittannië binnen te willen vallen, maar zijn veel kleinere Frans vloot zou niet opgewassen zijn tegen het Engelse geweld. De oplossing kwam van de Spanjaarden die in 1804 de oorlog verklaarden aan Groot-Brittannië en er op die manier er een soort Frans-Spaanse gecombineerde vloot ontstond. De vloot van de Britten bestond uit zevenentwintig schepen en werd geleid door Horatio Nelson. Op 21 oktober 1805 overwon  Nelson de Frans-Spaanse armada die een numerieke meerderheid van drieëndertig schepen had. Nelson besloot een gedurfde tactiek toe te passen waarbij de Engelsen in twee linies recht op de Frans-Spaanse vloot afvoeren. Die laatste was totaal verrast met verwarring en paniek tot gevolg. De vloot werd in tweeën gesplitst en totaal vernietigd.

Nelson werd tijdens de schermutselingen fataal getroffen door een kogel. Ondanks het verlies van hun leider, kwam de overwinning de Engelsen toe en die had bovendien nog verstrekkende gevolgen: Napoleon gaf zijn plan om Engeland te veroveren op en Groot-Brittannië verstevigde zijn positie op de wereldzeeën. Het stelde het land in staat een wereldrijk uit te bouwen. Hoed af dus voor Horatio Nelson, die begraven werd in St. Paul’s Cathedral en vandaag nog steeds herdacht wordt op Trafalgar Square, één van de bekendste en meest toeristische pleinen van Londen. Het beeld van Horatio Nelson bevindt zich op een vijftig meter hoge sokkel en wordt omgeven door vier bronzen leeuwen. Trafalgar Square zelf wordt nog opgefleurd door twee immense fonteinen die bovendien ook twee Engelse admiralen herdenken. Rule Brittania, Brittania rules the waves …

Als perfecte achtergrond ligt The National Gallery in het noorden, dat een overzicht biedt van de Europese schilderkunst tussen ruwweg de jaren 1250 en 1900. Een unieke verzameling werken van de bekendste meesters door de eeuwen heen : Rubens, Jan van Eyck, Rembrandt, Vermeer, Da Vinci, Monet, Renoir,  Michelangelo, van Gogh, … de lijst is schier eindeloos. Bovendien is het museum met in zijn schaduw ook nog de National Portrait Gallery gratis toegankelijk.

De klokken van St Martin-in-the-Fields luiden elke eucharistieviering in. Sinds 1726 staat de huidige kerk statig aan Trafalgar Square als een baken van licht voor gelovigen. Niet alleen als een baken van licht, maar ook als een baken van schoonheid want het interieur is ontworpen als een delicate, verfijnde en elegante kerkelijke omkadering. Een intiem en gedetailleerd gewelf en zachte verlichting is alles wat nodig voor een diep spiritueel moment. Iedereen is welkom, ook niet-Anglicanen. De kerk heeft zo’n aantrekkingskracht op de inwoners van Londen, waaronder een grote groep Aziaten voor wie er zelfs misvieringen in het Kantonees worden gegeven. Ook de neoklassieke buitenkant en prachtige sierlijke torenspits, zorgen voor een opvallende aanwezigheid.

Wil je iets nuttigen voor of na het bijwonen van een kerkdienst, dan heeft de kerk nog een verrassing in petto.

Want de gewelfde crypte van de kerk werd enkele jaren geleden omgetoverd tot een heus café. Als je iets kleins of een heus diner wil nuttigen, een afternoon tea wil gebruiken of alleen maar iets wil drinken, kan dat hier allemaal en dat gezeten aan tafels die geplaatst werden op de dekstenen van de graven. Een uniek café.

Naast al die beroemde bezienswaardigheden, herbergt Trafalgar Square verder nog iets dat minder in het zicht springt. Immers in een uitholling van een lantaarnpaal, bevindt zich het kleinste politiekantoor van het land. Dat werd in 1927 gebouwd om een oogje in het zeil te houden bij de vele protesten die over de jaren heen op het plein plaatsvonden. Vooral in de jaren twintig, volgend op de eerste wereldoorlog, hadden er regelmatig betogingen plaats. Volgens de overlevering biedt het plaats aan twee gevangenen. Het bevindt zich op een strategische plaats op het plein en is zowat de perfecte locatie om de hele omgeving te overzien. Een agent nam plaats in het kantoor en stond in direct contact met Scotland Yard per telefoon. Als die telefoon in gebruik was, knipperde de lamp bovenop. Zo werden agenten in de nabijheid gewaarschuwd dat er versterking nodig was. Dat was meteen ook de zwakte van het systeem want één agent werd op deze manier nogal kwetsbaar achtergelaten, waardoor het systeem na een tijdje werd afgeschaft. De agent werd ondertussen vervangen door tientallen camera’s…

Over de jaren is er weinig veranderd op het plein, alhoewel … misschien de beroemde duiven van Trafalgar. Ze zijn er nog wel, maar niet meer in die grote getalen waarbij ze een pest waren voor zowel mens als beeld. Ze zouden zelfs verantwoordelijk zijn geweest voor meer dan tweehonderdduizend euro schade aan het beeld van Nelson. Om de last in te perken staat er al enkele jaren een boete op het voederen van de duiven en dat heeft duidelijk zijn vruchten afgeworpen.

Nu je niet meer één oog op de duiven (en hun losse schoten) moet houden, maakt dat je meer oog hebt om de schoonheid  en diversiteit van het plein in je op te nemen. Om  ergens te gaan zitten op één van de banken en te genieten van de omgeving. En als dan ook de klokken van St Martin-in-the-Fields luiden op de achtergrond, dan is je bezoek aan Trafalgar Square meer dan geslaagd.